"Bijvoorbeeld dat je snel beslissingen neemt.” Want een luchtverkeersleider heeft een grote verantwoordelijkheid. Op de luchthavens Schiphol, Rotterdam, Maastricht en Groningen en binnen het Nederlandse civiele luchtruim begeleiden deze medewerkers van LVNL de luchtvaart van start tot landing. “Een goede luchtverkeersleider heeft en houdt overzicht, denkt vooruit, kan overtuigend communiceren, houdt onder alle omstandigheden het hoofd koel, handelt op het juiste moment en is het schoolvoorbeeld van een multitasker”, somt Van Laatum op.

Mix van eigenschappen

Het is een mix van eigenschappen en kwaliteiten waarnaar LVNL zoekt. “En mensen weten vaak niet eens van zichzelf dat ze over die eigenschappen en kwaliteiten beschikken”, weet Van Laatum. “Het gevolg is dat ze vaak al bij voorbaat denken dat ze niet geschikt zijn voor dit vak. Terwijl dat mogelijk juist wel het geval is. Tijdens de opleiding worden deze eigenschappen verder ontwikkeld.”

Sollicitatieprocedure

Op de website van de LVNL kun je solliciteren naar een plekje op die opleiding. Voldoe je aan de selectiecriteria, dan ontvang je een link waarmee je online de eerste selectietest kunt doen. Kom je door deze test, dan nodigt LVNL je uit voor de volgende stap van het selectietraject.

Wie alle stappen goed doorloopt, mag op kosten van LNVL de driejarige opleiding tot luchtverkeersleider volgen en krijgt ook al vanaf dag één van de opleiding salaris. Iedere toekomstige luchtverkeersleider begint de opleiding op Schiphol-Oost. Na het eerste jaar vervolg je de opleiding, afhankelijk van je plaatsing, voor Area Control Center of Tower/Approach op Schiphol of een van de andere vliegvelden in Nederland.

Verantwoordelijke rol

Vanuit de verkeerstoren begeleiden luchtverkeersleiders naderend en vertrekkend vliegverkeer in de directe omgeving van de luchthaven. Op de Approach afdeling wordt met behulp van radar het vliegverkeer in een groter gebied rondom de luchthaven afgehandeld. Bij het Area Control Centre begeleiden de luchtverkeersleiders de vliegtuigen in de hogere luchtlagen binnen het Nederlandse luchtruim en houden ze contact met de buurlanden.

“Als een vliegtuig het Nederlandse luchtruim binnenkomt, krijgt de piloot instructies met betrekking tot koers, snelheid en vlieghoogte van Area Control”, legt Van Laatum uit. “Daarna wordt het vliegtuig overgedragen aan de luchtverkeersleiders van Schiphol Approach, vervolgens aan de collega’s van Schiphol Tower en zodra het is geland, neemt Ground Control het over. Hoewel je steeds zelf verantwoordelijk bent voor de begeleiding van een aantal vliegtuigen, is het zeker teamwork.”

 

Luchtverkeersleider en voorzitter van de ondernemingsraad

Frederique slaagde  in 2010 voor haar opleiding tot luchtverkeersleider. “Het is bepaald geen 9 tot 5 baan. In het begin moest ik wennen aan die wisseldiensten, maar al snel vond ik dat juist een groot voordeel. Het geeft me een groot gevoel van vrijheid.”

“Zodra je eenmaal zelfstandig werkt als luchtverkeersleider krijg je de mogelijkheid om een neventaak erbij te kiezen. Ik werd instructeur en leid sindsdien nieuwe collega’s op. Ook heb ik me verkiesbaar gesteld voor de ondernemingsraad, waar ik inmiddels voorzitter van ben. Die variatie maakt het werk nog interessanter.”

“LVNL stimuleert je om je steeds verder te ontwikkelen. Ik kreeg bijvoorbeeld de mogelijkheid om een studie rechten te volgen. Ik haalde zo mijn master in arbeidsrecht en dankzij die studie kan ik nog meer betekenen voor de OR en dus ook voor de organisatie.”

“Hier staat niets je in de weg om je dromen waar te maken.”

“Een standaard werkdag is er niet, ook vanwege die neventaken. Op de dagen dat ik als verkeersleider werk, begin ik met het aflossen van mijn collega. Je neemt het actuele verkeersbeeld door, kijkt hoe het weer is en bespreekt of er nog bijzonderheden zijn of worden verwacht. Bij Area Control werk je steeds in duo’s. De een verzorgt de planning. De ander heeft contact met het inkomend en uitgaand vliegverkeer. Zo kun je je optimaal concentreren op jouw taken.”

“Dit werk vergt veel van je. Je mag geen fouten maken en moet direct adequaat reageren als er iets onverwachts gebeurt. Natuurlijk kun je niet uren achter elkaar alert blijven. Daarom werk je steeds maximaal twee uur achter elkaar. Vervolgens heb je tenminste veertig minuten pauze. Daarna ga je weer aan het werk.”

“De mooiste momenten zijn de momenten dat je echt het verschil kunt maken. Bijvoorbeeld bij extreme drukte, bij extreem slecht weer of als er een noodgeval is. Dan komt het er echt op aan. Wanneer je zo’n situatie dan als team in goede banen leidt, geeft dat enorm veel voldoening.


Tim - Luchtverkeersleider VLNL

“Ik was gelijk verkocht”

Tim is in 2013 gestart aan zijn opleiding tot luchtverkeersleider. “Net als heel veel kleine jongens en meisjes wilde ik later piloot worden. Maar toen ik met de decaan sprak en hoorde over de lange wachttijden om de opleiding te mogen volgen en over de enorme kosten die ermee gemoeid zijn, leek het me toch minder aantrekkelijk. Werken in de luchtvaart wilde ik wel heel graag. Via via kende ik een luchtverkeersleider. Hij heeft me rondgeleid op de toren en ik was direct verkocht. Dat wilde ik ook! Ik was toen vijftien en zat op het vwo.”

“Zodra ik toen ik 18 was mijn diploma haalde, meldde ik me direct aan voor de selectieprocedure. Ik doorliep alle stappen en mocht een half jaar later beginnen met de opleiding. Eerst krijg je veel theorie en oefen je in een simulator. Daarna word je getraind in de praktijk. Ik vond het vanaf dag één fantastisch. En geloof me, dit werk is veel leuker dan dat van een piloot.”

“Ik wilde vroeger piloot worden. Nu weet ik dat het nog leuker is om luchtverkeersleider te zijn.”

“Het bijzondere van de opleiding is dat je, zodra je eenmaal door die selectieprocedure bent gekomen, gelijk in dienst komt bij LVNL en ook direct salaris ontvangt. Gedurende je opleiding word je optimaal begeleid. Iedereen doet er alles aan om jou een zo goed mogelijke luchtverkeersleider te laten worden. Het doel is echt om jou te laten slagen. En natuurlijk zijn ze niet tevreden met een zesje. Daarvoor heb je een te verantwoordelijke baan. Maar als je je best doet en hoge scores haalt, staat iedereen voor je klaar.”

“Zodra je de basisopleiding hebt voltooid, wordt gekeken welke luchthaven het beste past bij jouw eigenschappen en kwaliteiten. Ik bleef op Schiphol, waar ik erg blij mee ben. Want Schiphol is in de zomermaanden de drukste luchthaven van Europa. Het werk is complex en veeleisend. En het werken als luchtverkeersleider is fantastisch.”

“Mijn vrienden noemen me inmiddels de reclameman van LVNL. Want als iemand bezig is met zijn toekomst dan zeg ik gelijk ‘je moet bij ons komen werken’. Meld je aan voor de selectie en je weet of je ‘het’ ook in je hebt!”


Jorrit - Technical supervisor LVNL

Goed functionerende systemen ondersteunen luchtverkeersleiders

“Als technical supervisor bij LVNL ben ik, samen met 26 collega’s, verantwoordelijk voor het goed functioneren van onder meer de radar-, navigatie- en communicatiesystemen die worden gebruikt om het vliegverkeer boven Nederland veilig en efficiënt te laten verlopen.”

“Ik heb HBO Elektronica als basis en had al behoorlijk wat praktijkervaring opgedaan toen ik hier vijf jaar geleden kwam werken. Toch heb ik inmiddels al heel wat aanvullende opleidingen en trainingen gevolgd. Je moet namelijk niet alleen weten hoe je de verschillende systemen moet onderhouden. Maar je moet ook weten hoe de luchtverkeersleiders die systemen gebruiken. Daarom krijg je als technical supervisor niet alleen technische opleidingen aangeboden, maar volg je ook een aantal modules van de opleiding tot luchtverkeersleider.”

Als team moet je elkaar 100% kunnen vertrouwen. Je bent samen verantwoordelijk voor de veiligheid van het vliegverkeer.”

“Ons team coördineert al het onderhouds- en reparatiewerk van de systemen voor Schiphol en de andere luchthavens en aanvliegroutes in Nederland. Dat doen wij in overleg met de luchtverkeersleiders. Want zij moeten natuurlijk altijd kunnen beschikken over de systemen om veilig te kunnen werken. In teams houden wij via een groot aantal monitors in de gaten of de systemen goed functioneren. Dat doen wij vanuit dezelfde ruimte als de luchtverkeersleiders zodat wij, als zij een vraag hebben, direct kunnen bijspringen.”

“Naast onze coördinerende en controletaken zijn wij ook betrokken bij ontwikkelprojecten. Als bijvoorbeeld wordt nagedacht over de aanschaf van nieuwe systemen dan kijken wij hoe die systemen moeten worden beheerd en onderhouden en of wij de goede werking ervan kunnen garanderen.”

“Zeker tijdens een drukke dienst kan het heel hectisch zijn. Naast de monitoring, beantwoord je vragen en los je eventuele knelpunten direct op. Ondanks alle hectiek mag je geen fouten maken. Goed werkende systemen zijn immers een absolute noodzaak voor de veiligheid van het vliegverkeer.”