“De samenleving verandert en wordt steeds complexer. Ook het beroep waar iemand uiteindelijk in terecht komt, maakt veranderingen door. Er worden steeds meer eisen gesteld en studenten moeten leren hoe zij zich staande kunnen houden tussen al deze veranderingen.”

“Er is door vergrijzing en ontgroening steeds meer werk en minder werknemers. Dat maakt het belangrijk dat de beschikbare mensen op plek terecht komen waar ze hun kwaliteiten kunnen ontwikkelen en benutten in werk waar ze gemotiveerd voor zijn.” Hoe eerder studenten de verschillende loopbaancompetenties leren, hoe beter dat is. Kuijpers: “Als een leven lang leren en duurzaam inzetbaar blijven nodig is in de toekomst, is het een taak van het onderwijs om jongeren dat te leren.”

Juiste keuze

De loopbaancompetenties zijn: kwaliteitsreflectie, motivatiereflectie, werkexploratie, loopbaansturing en netwerken. “Allemaal competenties die ingezet kunnen worden om in de snel veranderende maatschappij keuzes te maken voor opleidingen en werk dat bij je past zodat je in het voor jou juiste beroep terecht komt en ook daarna goed om kan gaan met veranderingen.”

De loopbaancompetenties spelen ook bij de cultuurverandering in het onderwijs een grote rol. “Er wordt steeds meer gekeken naar de unieke talenten van elke leerling, waar is iemand heel goed in of doet hij/zij heel graag. Elke docent en mentor zou daar mee bezig moeten zijn, omdat het onderwijs hier een grote taak in heeft. In 2006 is er onderzoek gedaan naar het inzetten van LOB en meer aandacht voor talent. Dat was in een andere tijdgeest, het gaf zowel weerstand als interesse. Er werden toen weinig loopbaangerichte gesprekken met leerlingen gevoerd, het opdoen van ervaringen was beperkt en er waren maar weinig mogelijkheden tot maatwerk.”

Ouders in beeld

Nu ziet Kuijpers echter dat er al veel initiatieven ontplooid worden. “Het is een wereld van verschil, maar misschien is er wel een generatie voor nodig om LOB goed ingevoerd te krijgen in het complete onderwijssysteem. Dat gaat tot nu toe uit van ervaringen uit het verleden, terwijl er echt een ‘mindshift’ nodig is.” Ze geeft als voorbeeld leerlingen in de techniek. “Het onderwijs bestaat grotendeels nog uit klassikale lessen, maar het werk is juist dynamisch. Het onderwijs moet veranderen van ‘het vak overdragen’ naar leerlingen meer aan het denken en onderzoeken zetten.”

Gouden tip

“Als je zelf geen keuze maakt, doet een ander dat voor je. Ga ervaren en praten, en maak een verstandige keuze die goed voelt.